Vitamin D đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển của xương và răng. Thiếu vitamin D dễ dẫn đến chứng còi xương, suy dinh dưỡng, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp và tiểu đường type 1 ở trẻ em. Vậy cách bổ sung vitamin D cho trẻ sơ sinh như thế nào?

Vai trò của vitamin D đối với trẻ sơ sinh

Vitamin D3 có tác dụng hỗ trợ cơ thể hấp thụ Canxi, Photphat trong ruột và thận, từ đó tăng hiệu quả chuyển hóa Canxi và Photphat. Canxi sau khi được chuyển hóa lắng đọng lại nhiều hơn, giúp hệ thống xương phát triển và chắc khỏe hơn.

Vitamin D còn giúp cho hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn, hỗ trợ quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Vì vậy, trẻ sẽ khỏe mạnh, ít ốm vặt hay mắc các bệnh lý viêm nhiễm hơn khi được bổ sung đủ Vitamin D.

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC), chỉ có 1 trong 5 trẻ sơ sinh uống sữa công thức và 1 trong 20 trẻ bú sữa mẹ được bổ sung đầy đủ vitamin D trong chế độ ăn uống hàng ngày theo khuyến cáo.

Năm 2008, Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ đã đề xuất tăng gấp đôi lượng khuyến nghị vitamin D dành cho trẻ sơ sinh và trẻ em từ 200 lên đến 400 đơn vị quốc tế (IU) mỗi ngày. Tuy nhiên, theo ước tính của CDC, chỉ có từ 5 – 13% trẻ sơ sinh bú sữa mẹ và 20 – 37% các trẻ uống sữa công thức đáp ứng mức nhu cầu theo khuyến cáo mới.

Trên thực tế, việc bổ sung vitamin D cho trẻ sơ sinh thường không được các bậc phụ huynh quan tâm chú trọng, ngay cả với các bé bú mẹ hoàn toàn. Nếu chỉ dùng sữa mẹ, nguy cơ trẻ sơ sinh bị thiếu hụt vitamin D là rất cao. Do đó, cần bổ sung vitamin D cho trẻ em từ nhiều nguồn khác nhau.

Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh bị thiếu Vitamin D

Nếu trẻ có các biểu hiện bất thường dưới đây, trẻ sơ sinh có thể đang bị thiếu hụt Vitamin D:

  • Trẻ thường xuyên thức giấc vào ban đêm, đổ nhiều mồ hôi ngay cả khi trời không nóng.
  • Trẻ chậm phát triển, còi cọc.
  • Trẻ cảm thấy đau nhức, khó chịu khắp người, thường xuyên quấy khóc.
  • Trẻ dễ mắc bệnh nhiễm trùng tiêu hoá, hô hấp.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu Vitamin D ở trẻ sơ sinh:

  • Mẹ không bổ sung đủ Vitamin D trong thời gian mang thai.
  • Trẻ sơ sinh được chăm sóc trong không gian kín, tối và không có ánh nắng mặt trời.
  • Trẻ sơ sinh có màu da tối.
  • Trẻ chỉ được bú sữa mẹ, nhất là khi sữa mẹ không có đủ hàm lượng Vitamin D để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ.
  • Trẻ có các bệnh nền như xơ nang, viêm ruột, béo phì, kém hấp thu.

Bổ sung vitamin D cho từ nguồn ăn dặm

Cách bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh

Khi bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh, việc bổ sung phải được thực hiện đúng quy cách, đúng liều lượng. Tùy thuộc vào từng giai đoạn phát triển và nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể, nhu cầu Vitamin D của mỗi trẻ sơ sinh sẽ khác nhau.

Việc bổ sung bao nhiêu vitamin D cho trẻ sơ sinh phụ thuộc vào chế độ cho bé bú sữa mẹ, uống sữa pha theo công thức hay uống các loại sữa khác như sữa bò, sữa dê, cụ thể như sau:

  • Nếu người mẹ đang cho con bú hoặc chỉ cho con bú một phần, hãy bổ sung cho con 400 đơn vị vitamin D quốc tế (400 IU) mỗi ngày, bắt đầu ngay sau khi sinh. Sau đó, tiếp tục cho bé uống vitamin D cho đến giai đoạn cai sữa. Từ lúc này, nên bổ sung cho bé khoảng 1 lít sữa công thức mỗi ngày hoặc sữa bò nguyên chất (với các bé sau 12 tháng tuổi).
  • Nếu trẻ đang uống loại sữa có tăng cường vitamin D nhưng không thể dùng đủ 1 lít mỗi ngày, phụ huynh nên bổ sung cho bé 400 IU vitamin D dạng lỏng đều đặn ngày, bắt đầu trong vài ngày đầu sau khi sinh. Sau đó tiếp tục bổ sung vitamin D cho trẻ sơ sinh đến khi trẻ có thể uống được khoảng 1 lít sữa mỗi ngày.
  • Ở trẻ bú mẹ hoàn toàn, bố mẹ nên chú ý bổ sung Vitamin D ít nhất cho trẻ đến khi trẻ biết đi. Đồng thời, bố mẹ nên thực hiện chế độ dinh dưỡng đầy đủ và hợp lí, thường xuyên cho trẻ vận động ngoài trời.

Trong trường hợp phải sử dụng vitamin D dạng lỏng (thuốc nhỏ giọt), hãy dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, tránh vượt quá liều lượng khuyến nghị. Nếu thắc mắc về nhu cầu bổ sung vitamin D cho trẻ và nguồn cung cấp vitamin phù hợp, cha mẹ nên tham khảo thêm ý kiến ​​chuyên môn từ bác sĩ.

Nguồn bổ sung vitamin D cho trẻ sơ sinh

Nguồn vitamin D cho trẻ sơ sinh là từ sữa mẹ và sữa công thức dinh dưỡng. Tuy nhiên, trong sữa mẹ và một số sữa công thức không có đủ nhu cầu vitamin D cho trẻ. Vì vậy, trẻ sơ sinh, đặc biệt là các bé bú sữa mẹ hoàn toàn cần bổ sung vitamin D liên tục cho đến tuổi ăn dặm. Trong thời gian bé ăn dặm, vitamin D sẽ được cung cấp thêm thông qua các loại thực phẩm như nước trái cây, sữa chua, phô mai, ngũ cốc, đậu phụ… Nếu vẫn không thể đảm bảo cung cấp đủ lượng vitamin cần thiết cho trẻ, bác sĩ có thể cân nhắc do trẻ dùng các loại tổng hợp hoặc dạng thuốc nhỏ giọt chứa vitamin D.

Mặt khác, cơ thể con người cũng có khả năng tự sản sinh ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, cụ thể là tia cực tím B (UBV). Mặc dù vậy, trẻ em dưới 6 tháng tuổi nên mặc thêm quần áo bảo vệ, tránh phơi nắng quá lâu và nên dùng kem chống nắng khi ra ngoài để phòng tránh nguy cơ bị bỏng, vì giai đoạn này da của bé còn non và rất nhạy cảm với tác động nhiệt.

Bổ sung Vitamin D cho bé sơ sinh quá nhiều?

Tình trạng dư thừa Vitamin D khiến trẻ sơ sinh luôn trong trạng thái mệt mỏi, suy kiệt, không chịu vận động, chơi đùa. Hơn nữa, khi cơ thể có quá nhiều Vitamin D, hàm lượng Canxi trong máu tăng, trẻ sơ sinh thường xuyên nôn, trớ sữa, thậm chí là bỏ bú không rõ nguyên nhân. Về lâu, trẻ có nguy cơ đối mặt với nhiều hệ lụy nguy hiểm như vôi hóa mạch máu, sỏi thận hay các bệnh lý về tim mạch. Do vậy, bố mẹ chỉ nên bổ sung đủ lượng Vitamin D cần thiết cho trẻ sơ sinh. Lưu ý, nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được thăm khám và hướng dẫn bổ sung đủ lượng Vitamin D theo nhu cầu của trẻ.

Bổ sung vitamin D cho trẻ từ sữa Popopi dinh dưỡng

Lưu ý việc bổ sung Vitamin D cho trẻ

Dưới đây là một số lưu ý khi bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh:

  • Bổ sung Vitamin D có thể thực hiện vào bất cứ thời điểm nào trong ngày nhưng nếu bố mẹ kết hợp bổ sung Vitamin D và Canxi cho trẻ, hãy thực hiện điều này vào buổi sáng. Ngoài ra, mẹ nên cho trẻ uống Vitamin D ngay trong khi bú hoặc sau khi ăn để trẻ hấp thụ Vitamin hiệu quả hơn.
  • Chỉ bổ sung đúng liều lượng Vitamin D theo nhu cầu của trẻ sơ sinh bởi việc quá liều hay thiếu Vitamin D đều gây tác dụng xấu cho trẻ.
  • Trước khi sử dụng các loại thực phẩm bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh, bố mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ, nhất là ở trẻ bú sữa công thức.
  • Mẹ cho con bú nên xây dựng chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học, tăng cường Vitamin D để nâng cao chất lượng sữa, bổ sung Vitamin D cho trẻ qua sữa mẹ.

Nên chọn loại vitamin d nào cho trẻ

Phụ huynh khi chọn sản phẩm Vitamin D cho con, bạn nên cân nhắc những vấn đề như sau:

  • Sử dụng Vitamin D dạng nhỏ giọt: Các thực phẩm chức năng bổ sung Vitamin D cho trẻ sơ sinh chủ yếu được sản xuất dưới 2 dạng là xịt và dung dịch uống. Đa số phụ huynh thường sẽ chọn dạng dung dịch uống (dạng nhỏ giọt) bởi nó tiện lợi, dễ sử dụng và căn chỉnh liều lượng hơn.
  • Lựa chọn sản phẩm từ thương hiệu nổi tiếng, uy tín, có sự cấp phép của các cơ quan Y tế: Trên thị trường hiện đang có rất nhiều đơn vị cung cấp Vitamin D cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, bố mẹ nên lựa chọn các sản phẩm đến từ thương hiệu uy tín để phòng ngừa mua phải hàng giả, kém chất lượng, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển và sức khỏe của trẻ.
  • Lựa chọn sản phẩm không chất bảo quản, chất tạo ngọt, điều vị và tạo màu: Các cơ quan trong hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 1 tuổi chưa phát triển hoàn thiện, nhất là gan và thận. Việc sử dụng các sản phẩm có chất bảo quản, chất tạo ngọt, điều vị và tạo màu sẽ gây áp lực cho gan, thận, khiến gan, thận làm việc quá tải, thậm chí làm tổn thương các cơ quan này. Vì vậy, bố mẹ nên chọn các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, an toàn, không chứa chất bảo quản, tạo màu, tạo mùi hay tạo ngọt cho trẻ sơ sinh.

Trong mọi trường hợp, phụ huynh cần tuyệt đối tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ và hướng dẫn dùng thuốc từ nhà sản xuất.

Trong thời kỳ mang thai, tốt nhất sản phụ cũng nên bổ sung đủ lượng vitamin D cần thiết để ngăn ngừa tình trạng em bé sinh ra có lượng vitamin D trong cơ thể quá thấp. Nếu bạn vẫn đang mơ hồ chưa hiểu rõ nên bổ sung vitamin D cho bé như thế nào là hợp lý thì có thể đến xin lời khuyên, tư vấn từ các chuyên gia dinh dưỡng tại các cơ sở y tế uy tín.